موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه پیشرفت های مهندسی در حوزه پزشکی و مواد - 1 2 2025 11 03 A Review of Skin Scaffolds Fabricated by Extrusion-Based 3D Bioprinting with a Focus on Hyaluronic Acid-Containing Hydrogels بررسی داربست‌های پوستی مبتنی بر چاپ زیستی سه‌بعدی اکستروژنی با تمرکز بر هیدروژل‌های حاوی هیالورونیک اسید 45 56 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مهدی دانشجوی دکتری رشته مهندسی مواد ومتالورژی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. سیروس استاد بخش مهندسی و علم مواد، دانشکده مهندسی عمران و مواد، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. سیده سارا دانشیار بافت شناسی، مرکز تحقیقات سوختگی و ترمیم زخم، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ایران. گروه علوم بیومدیکال مقایسهای، دانشکده علوم و فناوریهای نوین پزشکی شیراز، شیراز، ایران. 2025 08 19 The treatment of severe skin injuries, such as deep burns and chronic wounds, remains one of the major challenges in regenerative medicine. In this regard, bioengineered scaffolds with three-dimensional structures, appropriate biocompatibility, and controlled degradability have emerged as effective alternatives to conventional therapies. The careful selection of biomaterials—particularly natural polymers such as gelatin and hyaluronic acid—plays a crucial role in the success of these scaffolds, as they can provide a suitable environment for cell growth and tissue regeneration. In recent years, extrusion-based 3D bioprinting has gained significant attention due to its ability to fabricate high-precision, multilayered constructs, making it a powerful tool for designing and producing skin scaffolds. Among various biomaterials, hyaluronic acid—one of the key components of the extracellular matrix of skin—has become a prominent candidate for printable bioink formulations, owing to its gel-forming capability, cell compatibility, and chemical modifiability. This review aims to provide an overview of recent advancements in the design of extrusion-printed skin scaffolds, with a particular focus on the role of hyaluronic acid in hydrogel formulation and the optimization of its biological and printability properties. Furthermore, it discusses the current challenges and proposed solutions, highlighting directions for future research in this promising field. ترمیم ضایعات پوستی شدید همچون سوختگی‌های عمیق و زخم‌های مزمن، یکی از چالش‌های جدی در پزشکی ترمیمی به‌شمار می‌آید. در این راستا، داربست‌های زیستی مهندسی‌شده با ساختار سه‌بعدی، زیست‌سازگاری مناسب و قابلیت تخریب کنترل‌شده، به‌عنوان جایگزینی مؤثر برای روش‌های درمانی سنتی مورد توجه قرار گرفته‌اند. انتخاب دقیق مواد زیستی، به‌ویژه پلیمرهای طبیعی مانند ژلاتین و هیالورونیک اسید، نقش کلیدی در موفقیت این داربست‌ها دارد؛ چراکه این مواد می‌توانند محیطی مناسب برای رشد سلول‌ها و بازسازی بافت فراهم کنند. در سال‌های اخیر، چاپ زیستی سه‌بعدی مبتنی بر اکستروژن، به‌دلیل توانایی در ساخت سازه‌هایی با دقت بالا و معماری چندلایه، به ابزاری قدرتمند در طراحی و تولید داربست‌های پوستی تبدیل شده است. در این میان، هیالورونیک اسید به‌عنوان یکی از اجزای اصلی ماتریکس خارج‌سلولی پوست، با خواصی چون توانایی تشکیل ژل، سازگاری با سلول‌ها، و امکان اصلاح شیمیایی، به گزینه‌ای برجسته برای فرمولاسیون زیست‌جوهَرهای قابل چاپ تبدیل شده است. هدف این مقاله، مروری بر پیشرفت‌های اخیر در طراحی داربست‌های پوستی چاپ‌شده با روش اکستروژن، با تمرکز بر نقش هیالورونیک اسید در فرمولاسیون هیدروژل‌ها و بهینه‌سازی خصوصیات زیستی و چاپ‌پذیری آن‌ها است. همچنین تلاش می‌شود تا با بررسی چالش‌های موجود و راهکارهای ارائه‌شده، مسیر آینده تحقیقات در این حوزه روشن گردد. /downloadfilepdf/131627