موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه پیشرفت های مهندسی در حوزه پزشکی و مواد - 1 4 2026 01 25 Novel Drug Delivery Systems in the Treatment of Extrapyramidal Disorders سیستم‌های نوین رهایش دارو در درمان بیماری‌های اکستراپیرامیدال 6 13 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA ملوک استادیار گروه مهندسی پزشکی، موسسه آموزش عالی آپادانا، شیراز، ایران. 2026 01 21 Extrapyramidal disorders, such as Parkinson’s and Huntington’s diseases, are characterized by motor function impairments resulting from dysfunction within the basal ganglia. Current pharmacological treatments often face challenges related to poor blood-brain barrier (BBB) penetration, systemic side effects, and short half-lives. Novel Drug Delivery Systems (NDDS), including liposomes, polymeric nanoparticles, and exosomes, offer promising avenues to overcome these limitations. These systems enable targeted delivery of therapeutic agents (e.g., dopamine precursors, neurotrophic factors, gene therapies) directly to the affected brain regions. By encapsulating drugs, NDDS can enhance stability, increase bioavailability at the target site, and reduce off-target toxicity. Recent research has increasingly focused on intranasal delivery and modified nanoparticle surfaces to improve BBB crossing efficiency. This review outlines the anatomy and pathophysiology of extrapyramidal disorders, discusses current therapeutic strategies, and highlights several recent studies demonstrating the efficacy and potential of NDDS in neurodegenerative disease management. بیماری‌های اکستراپیرامیدال، از جمله پارکینسون و هانتینگتون، با اختلال در عملکرد حرکتی ناشی از ناهنجاری در گانگلیون‌های قاعده‌ای مشخص می‌شوند. درمان‌های دارویی رایج اغلب با چالش‌هایی نظیر نفوذ ضعیف از سد خونی-مغزی، عوارض جانبی سیستمیک و نیمه‌عمر کوتاه مواجه هستند. سیستم‌های نوین رهایش دارو ، شامل لیپوزوم‌ها، نانوذرات پلیمری و اگزوزوم‌ها، راه‌حل‌های نویدبخشی برای غلبه بر این محدودیت‌ها ارائه می‌دهند. این سیستم‌ها امکان انتقال هدفمند عوامل درمانی (مانند پیش‌سازهای دوپامین، فاکتورهای نوروتروفیک و ژن‌درمانی) را مستقیماً به نواحی آسیب‌دیده مغز فراهم می‌کنند.سیستم های نوین رهایش دارو با کپسوله کردن داروها، پایداری آن‌ها را افزایش داده، فراهمی زیستی را در محل هدف بهبود بخشیده و سمیت خارج از هدف را کاهش می‌دهند. تحقیقات اخیر به‌طور فزاینده‌ای بر روی تحویل درون بینی و اصلاح سطح نانوذرات برای بهبود کارایی عبور از سد خونی-مغزی متمرکز شده‌اند. این مقاله به بررسی آناتومی و پاتوفیزیولوژی بیماری‌های اکستراپیرامیدال، استراتژی‌های درمانی کنونی و چندین مطالعه اخیر می‌پردازد که کارایی و پتانسیل سیستم های نوین رهایش دارو را در مدیریت بیماری‌های نورودژنراتیو نشان می‌دهند. /downloadfilepdf/188564