موسسه آموزش عالی آپادانا فصلنامه پیشرفت های مهندسی در حوزه پزشکی و مواد - 1 4 2026 03 07 Smart dressings based on wearable sensors, a new approach to monitoring and managing chronic wounds پانسمان‌های هوشمند مبتنی بر حسگرهای پوشیدنی، رویکردی نوین در پایش و مدیریت زخم‌های مزمن 78 85 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA امیر حسین دانشگاه صنعتی شیراز مرضیه دانشگاه شیراز 2026 01 30 Chronic wounds, like diabetic foot and venous leg ulcers, pose major healthcare challenges due to high costs and risks of infection or amputation. Current assessment methods rely on subjective visual inspection and require frequent dressing changes, which can disrupt healing.The emergence of smart dressings with integrated wearable sensors represents a transformative advance. These interdisciplinary systems enable continuous, non-invasive monitoring of key wound parameters (e.g., pH, temperature, biomarkers). This review covers their design, materials, and benefits for early detection and treatment evaluation. We also discuss challenges like biocompatibility and integration with drug delivery systems, and future directions involving multimodal sensing, AI data interpretation, and closed-loop automation. زخم‌های مزمن، به‌ویژه زخم پای دیابتی و زخم ناشی از نارسایی وریدی، از چالش‌های بزرگ نظام‌های سلامت هستند که هزینه‌های درمانی بالا و عوارض جدی مانند عفونت و قطع عضو را به دنبال دارند. ارزیابی متداول این زخم‌ها مبتنی بر معاینه بصری و کیفی است که نیازمند برداشتن مکرر پانسمان و متکی به قضاوت شخصی پزشک می‌باشد. این روش‌ها نه تنها می‌توانند فرآیند ترمیم را مختل کنند، بلکه قادر به تشخیص به‌موقع تغییرات حیاتی در محیط زخم نیستند. در سال‌های اخیر، ظهور فناوری پانسمان‌های هوشمند مجهز به حسگرهای پوشیدنی، تحولی اساسی در عرصه مراقبت از زخم ایجاد کرده است. این سیستم‌های میان‌رشته‌ای، که حاصل همگرایی علوم مهندسی مواد، الکترونیک و پزشکی هستند، امکان پایش پیوسته، غیرتهاجمی و عینی پارامترهای بیوشیمیایی و فیزیکی زخم را فراهم می‌سازند. این مقاله به مرور اصول طراحی، مکانیسم عملکرد و مواد پیشرفته مورد استفاده در نسل جدید حسگرهای زیستی یکپارچه در پانسمان‌ها می‌پردازد. پارامترهای کلیدی از قبیل pH، دما، رطوبت و نشانگرهای زیستی خاص مانند اسید اوریک و سیتوکین‌ها بررسی شده و مزایای پایش آن‌ها در تشخیص زودهنگام عفونت و ارزیابی پاسخ به درمان تشریح می‌شود. همچنین، چالش‌های پیش روی توسعه این فناوری‌ها، از قبیل نیاز به زیست‌سازگاری کامل، پایداری طولانی‌مدت، و یکپارچه‌سازی با سامانه‌های رهایش هوشمند دارو مورد بحث قرار می‌گیرد. در پایان، چشمانداز آینده با تمرکز بر توسعه سامانه‌های چندحسگری (مالتی‌مدال)، بهره‌گیری از الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای تفسیر داده‌های پیچیده، و حرکت به سمت فناوری‌های کاملاً یکپارچه و خودکار (Closed-loop Systems) ترسیم می‌گردد. /downloadfilepdf/229654