زخم‌های مزمن، به‌ویژه زخم پای دیابتی و زخم ناشی از نارسایی وریدی، از چالش‌های بزرگ نظام‌های سلامت هستند که هزینه‌های درمانی بالا و عوارض جدی مانند عفونت و قطع عضو را به دنبال دارند. ارزیابی متداول این زخم‌ها مبتنی بر معاینه بصری و کیفی است که نیازمند برداشتن مکرر پانسمان و متکی به قضاوت شخصی پزشک می‌باشد. این روش‌ها نه تنها می‌توانند فرآیند ترمیم را مختل کنند، بلکه قادر به تشخیص به‌موقع تغییرات حیاتی در محیط زخم نیستند. در سال‌های اخیر، ظهور فناوری پانسمان‌های هوشمند مجهز به حسگرهای پوشیدنی، تحولی اساسی در عرصه مراقبت از زخم ایجاد کرده است. این سیستم‌های میان‌رشته‌ای، که حاصل همگرایی علوم مهندسی مواد، الکترونیک و پزشکی هستند، امکان پایش پیوسته، غیرتهاجمی و عینی پارامترهای بیوشیمیایی و فیزیکی زخم را فراهم می‌سازند. این مقاله به مرور اصول طراحی، مکانیسم عملکرد و مواد پیشرفته مورد استفاده در نسل جدید حسگرهای زیستی یکپارچه در پانسمان‌ها می‌پردازد. پارامترهای کلیدی از قبیل pH، دما، رطوبت و نشانگرهای زیستی خاص مانند اسید اوریک و سیتوکین‌ها بررسی شده و مزایای پایش آن‌ها در تشخیص زودهنگام عفونت و ارزیابی پاسخ به درمان تشریح می‌شود. همچنین، چالش‌های پیش روی توسعه این فناوری‌ها، از قبیل نیاز به زیست‌سازگاری کامل، پایداری طولانی‌مدت، و یکپارچه‌سازی با سامانه‌های رهایش هوشمند دارو مورد بحث قرار می‌گیرد. در پایان، چشمانداز آینده با تمرکز بر توسعه سامانه‌های چندحسگری (مالتی‌مدال)، بهره‌گیری از الگوریتم‌های هوش مصنوعی برای تفسیر داده‌های پیچیده، و حرکت به سمت فناوری‌های کاملاً یکپارچه و خودکار (Closed-loop Systems) ترسیم می‌گردد.

پانسمان هوشمند حسگر پوشیدنی زخم مزمن زیست‌مواد مهندسی پزشکی پزشکی شخصی‌شده